Përmbledhja e Temës
Tentativa është faza në të cilën kryesi ka kaluar nga përgatitja në fillimin e drejtpërdrejtë të kryerjes së veprës, por vepra nuk është përfunduar ose nuk janë realizuar të gjitha elementet e saj.
Qëllimi dhe rëndësia juridike
Pika më e vështirë është kufiri ndërmjet përgatitjes dhe tentativës. Përgjegjësia për tentativë kërkon dashje dhe plotësimin e kushteve të dënueshmërisë.
Shpjegimi i detajuar juridik
Përgatitja
Planifikimi, sigurimi i mjeteve dhe krijimi i kushteve janë zakonisht fazë përgatitore. Përgatitja dënohet vetëm kur ligji e parashikon.
Fillimi i ekzekutimit
Tentativa fillon kur kryesi ndërmerr veprime që, sipas planit të tij dhe natyrës së veprës, hyjnë në realizimin e drejtpërdrejtë të elementeve të veprës.
Mosrealizimi i veprës
Vepra mund të mbetet në tentativë sepse kryesi pengohet, mjeti dështon, viktima shmang pasojën ose rezultati nuk ndodh për arsye të tjera.
Tentativa e papërshtatshme
Ekziston kur mjeti ose objekti është objektivisht i papërshtatshëm për realizimin e rezultatit, ndërsa kryesi ka dashje për veprën.
Heqja dorë vullnetare
Ka rëndësi kur kryesi, megjithëse mund të vazhdojë, vendos vetë të ndalet ose aktivisht e parandalon pasojën. Ndalimi për shkak se policia po vjen ose mjeti ka dështuar nuk është domosdoshmërisht vullnetar.
Dallimet, përjashtimet dhe çështjet që duhen dalluar
- Përgatitja krijon kushtet; tentativa hyn në veprimin e kryerjes.
- Tentativa kërkon dashje.
- Tentativa e papërshtatshme nuk do të thotë mungesë dashjeje.
- Heqja dorë vullnetare duhet të vijë nga vendimi real i kryesit.
Zbatimi praktik
A hyn në objekt për vjedhje, thyen kasafortën por kapet para se t’i marrë paratë. Sjellja ka kaluar fazën e përgatitjes dhe duhet analizuar si tentativë.
A synon ta vrasë B-në me armë që pa dijeninë e tij është jofunksionale. Kjo mund të jetë tentativë e papërshtatshme.
Kujdes në provim
Në provim shpjego katër hapa: dashjen, fillimin e veprimit të kryerjes, mosrealizimin e plotë të veprës dhe dënueshmërinë e tentativës konkrete.
Përgjigjja për provim – 30–60 sekonda
Tentativa ekziston kur kryesi me dashje fillon drejtpërdrejt kryerjen e veprës, por ajo nuk përfundohet ose nuk realizohen të gjitha elementet. Duhet të dallohet nga përgatitja, ndërsa Kodi rregullon edhe tentativën e papërshtatshme dhe heqjen dorë vullnetare.
Baza ligjore
Kodi Penal – dispozitat për përgatitjen, tentativën, tentativën e papërshtatshme dhe heqjen dorë vullnetare.